Psychische problemen in je familie
Heeft je vader, moeder, broer of zus psychische problemen of last van een verslaving? Dat kan voor jou ook moeilijk zijn. Wat merk je? En wat kan helpen?
Wat merk je van psychische problemen?
Je kunt op verschillende merken dat iemand psychische problemen heeft. De een is bijvoorbeeld heel onvoorspelbaar: het ene moment vrolijk, het andere moment verdrietig of boos. De ander is heel vaak moe of huilt vaak. Iemand met een eetstoornis eet niet meer mee met het gezin. En bij een verslaving gebruikt iemand veel alcohol of drugs.
Er gaat vaak veel aandacht naar degene met psychische problemen.
Je bent ook niet de enige. Eén op de vier kinderen heeft een ouder met tijdelijke psychische problemen.
Waar kun jij last van hebben?
Ook jij kunt last hebben van de psychische problemen van je familielid. Bijvoorbeeld:
- Je let erg op de gevoelens van je ouders.
- Je maakt je veel zorgen.
- Je durft geen vrienden mee naar huis te nemen.
- Je neemt veel taken in het huishouden over.
- Je komt in onveilige situaties terecht.
- Je hebt veel stress.
- Je bent niet graag thuis.
- Je krijgt niet altijd de steun die je zou willen, op moeilijke én op leuke momenten.
- Je kunt je slecht concentreren op school.
- Je voelt je vaak boos of trekt je juist terug en bent stil.
Misschien denk je dat de problemen van je ouders jouw schuld zijn, of dat het beter gaat als jij je rustig houdt. Maar de problemen van je ouders zijn niet jouw schuld.
Misschien heb je ook veel geleerd van wat je meemaakt. Je oordeelt misschien niet snel over anderen. Je bent zelfstandig en hebt veel veerkracht, en je kunt je goed inleven in anderen.
Hoe voel jij je?
Je bent waarschijnlijk veel bezig met hoe het met je vader, moeder, broer of zus gaat. Toch is het ook belangrijk om stil te staan bij hoe het met jou gaat.
Hoe ga je om met spanningen in huis? Voel je je boos, verdrietig of goed? Vaak wisselen gevoelens elkaar af. Het ene moment ben je misschien boos op de ander. Het volgende moment heb je daar spijt van, voel je je schuldig en ben je misschien boos op jezelf.
Deze dubbele gevoelens kunnen lastig zijn, maar ze zijn wel heel normaal. Weet dat je tegelijkertijd van je gezinslid kunt houden én van het gedrag kunt balen.
Misschien voel je je eenzaam, omdat je het moeilijk vindt om er met anderen over te praten. Je kunt je schamen voor het gedrag van je ouders, broer of zus. Of je wil niet slecht over je familie praten.
Wat helpt jou?
Psychische problemen in je gezin hebben ook veel invloed op jou. Het belangrijkste is dat je goed voor jezelf zorgt. De volgende dingen kunnen je daarbij helpen:
- Zoek steun.
Ook al is het moeilijk om erover te praten, probeer dat toch. Bijvoorbeeld met een gezinslid, of juist iemand buiten je gezin die je vertrouwt. Zoals een familielid, een vriend, je mentor, je voetbalcoach of een ouder van een vriend of vriendin. Je kunt ook met de jeugdverpleegkundige of jeugdarts op school praten.Je verhaal vertellen lucht op en het helpt vaak ook om je gedachten op een rijtje te zetten. Misschien ontdek je ook wel dat je niet de enige bent.
Hier vind je tips over hoe je kan praten over je gevoelens.
Wil je er liever anoniem over praten? Bij JouwGGD kun je anoniem contact hebben met een jeugdverpleegkundige die jongeren ondersteunt en adviseert. Je kunt ook chatten of bellen met Injebol.
- Leer meer over de psychische problemen van je gezinslid.
Je begrijpt dan beter waar het gedrag vandaan komt. Je hebt dan ook vaak minder last van schuldgevoelens. Kom je er zelf niet uit? Maak dan een afspraak met de huisarts, die kan je meer vertellen en advies geven.Op Koppsupport vind je uitleg over veelvoorkomende psychische problemen en verslaving.
- Zorg goed voor jezelf.
Blijf leuke dingen doen. Afleiding helpt om er even niet aan te denken. Maak tijd vrij om dingen te doen waar jij blij van wordt en waar je energie van krijgt, ook als het lastig is om thuis weg te gaan. - Praat met anderen die in dezelfde situatie zitten.
Veel jongeren van ouders met psychische problemen vinden het fijn om contact te hebben met andere jongeren die ook een ouder hebben met psychische problemen. Je herkent elkaars ervaringen en kunt je verhaal kwijt. Je leert van elkaar hoe je ermee omgaat.
Hier vind je ondersteuning bij jou in de buurt.
Op Koppsupport lees je ervaringen van jongeren van ouders met psychische problemen of een verslaving.
Word je zelf somber of heb je veel stress vanwege de situatie thuis? Gaat het slecht op school? Heb je vaak hoofdpijn of buikpijn? Zoek dan hulp. Dat is heel normaal. Zo voorkom je dat je zelf problemen krijgt.
Neem contact op met je huisarts of de jeugdverpleegkundige op school. De huisarts of jeugdverpleegkundige vertelt dit niet aan je ouders. Of kijk op koppsupport waar je hulp kunt vinden.